Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem - wiadomości wstępne
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Utwór jest ukoronowaniem pierwszego okresu twórczości Mikołaja Reja. Pełny tytuł dialogu brzmi: Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem. Którzy i swe, i innych ludzi przygody wyczytają. A takież i zbytki, i pożytki dzisiejszego świata. Wedle wstępnych słów Reja, człowiek ma prawo do poznawania świata wokół siebie, do krytycznej jego oceny – wbrew ideologii średniowiecznej. To właśnie czyni Rej. Na pozór proste, zwyczajne, drobne sprawy codzienne decydują o losach człowieka w całym jego życiu, a także po śmierci.

W opisie spraw ludzkich Rej kieruje uwagę czytelnika na swój własny ogląd świata. Poeta podsuwa odbiorcy sposoby widzenia rzeczywistości, odkłamiania jej i odpowiedniego czytania pewnych typowych zachowań. Średniowiecze pokazywało konflikty na polu nierzeczywistym: walkę dobra niebiańskiego i zła ziemskiego. Stąd potrzeba obrazowania alegoriami i symbolami. Renesansowy poeta skupia uwagę na innego rodzaju konfliktach: na rzeczywistych sporach i problemach społecznych. Pisarstwo ma na celu poprawę sytuacji społecznej, realnego życia w konkretnych czasach. Jest to potwierdzenie ideowości i wartości realistycznych odrodzenia. Jednocześnie Krótka rozprawa... należy gatunkowo do dialogu, a więc kontynuuje tradycje średniowieczne. Dialog Reja nie wprowadza, jak w minionej epoce bywało, postaci alegorycznych, ale rzeczywiste. Do końca nie wiadomo, jak potoczy się spór, kto zmieni swoje stanowisko, a kto nie. Ten renesansowy dialog stanowi ogniwo łączące gatunek moralitetu i dialogu z dramatem. Utwór ma charakter satyryczny.




  Dowiedz się więcej
1  Baba, co w Pasyją płakała - omówienie
2  Co miedźwiedzią skórę szacowali - omówienie
3  Źwierzyniec - wiadomości wstępne



Komentarze
artykuł / utwór: Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem - wiadomości wstępne


  • Próbowałem tą rozprawe czytać - jest ona w zbiorze lektur obowiązujących do konkursu z języka polskiego - niestety z daremnym skutkiem. Ciężko mi się czyta, niestety mało czytam książek a zatem i mały zasób słów mam, a wg mojej opinni potrzeba geniusza do całkowitego zrozumienia tego tekstu. Pozdrawiam autora strony, ii jestem mu bardzo wdzięczny, boo w sieci ciężko było mi znaleźć jakieś pożądne opracowanie.
    mizio (mizio0 {at} interia.pl)





Tagi: